Do nauczycieli i rodziców – Przeciwdziałanie szkolnemu mobbingowi

Obowiązkiem nauczyciela jest przeciwdziałanie mobbingowi i udzielanie pomocy jego ofiarom. Aby społeczne cele nauczania, takie jak empatia, współpraca, solidarność, tolerancja i akceptacja były faktycznie wartościami, należy codziennie stawiać czoła zachowaniom prowadzącym do dyskryminacji jednostki i dawać wokół jasne komunikaty o braku przyzwolenia na takie zachowani.
Kiedy nauczyciel w obronie ofiary mobbingu:
– nie reaguje, (ponieważ np. nie uważa presji wywieranej na ucznia za dużą bądź za fakt istotny lub też nie czuje się wystarczająco kompetentny) to przemoc będzie się nasilać, bo uczniowie nie widzą w swoim postępowaniu nic złego
– upomina i tylko zwraca uwagę nie osiąga więcej niż rodzic i jest ignorowany
– reaguje karząc, ryzykuje, że broniony uczeń nadal będzie dyskryminowany, tylko w innym miejscu i czasie a niekiedy nawet przemoc wzrośnie.
Co więc robić?
Może najpierw lepiej zrozumieć to zjawisko i jego przyczyny.
Gdy nauczyciel wyznaczy sobie zadanie poprawienia relacji w klasie początkowo napotka opór, bowiem większość chce obecności outsidera, na którym można odreagować emocje i własne deficyty, za którym można się ukryć. „Negatywni Przywódcy” spotykają się z pozornym szacunkiem pozostałych uczniów w klasie. Tą ważnością rekompensują swoje niepowodzenia szkolne i niskie lub chwiejne poczucie własnej wartości. Dobrze jest być na szczycie i nikt tak łatwo tej pozycji nie odda. Przeciętni członkowie grupy, choć początkowo współczują outsiderom, rezygnują z takiej postawy, bo z jednej strony boją się, że sami staną się ofiarami takich zachowań a z drugiej czują poczucie winy i dyskomfort emocjonalny, że nic z tym nie robią. Dlatego sami coraz częściej stają się oprawcami, ale nadal nie uzyskują spokoju ducha. Kolejnym krokiem jest zaprzestanie czucia, odwrażliwienie. Pamiętajmy jednak, że motywem ich działania jest lęk, lęk o siebie samego. Wśród młodzieży i coraz to młodszych dzieci funkcjonuje postawa „trzy raz nie” – nie widzę, nie słyszę, nie czuję. Jeśli widzę, słyszę i czuję to chcę i muszę reagować.
A jak działa i reaguje sama ofiara mobbingu?. Na początku czasami próbuje się bronić za pomocą słów i siły fizycznej, niektórzy ignorują. Boją się prosić o pomoc także dorosłych by nie spotęgować przemocy. Gdy sprawa wychodzi na jaw często chronią sprawców, bo boją się zemsty. Niektórzy mają nadzieję, że kiedyś się to skończy, że klasa znajdzie sobie inną ofiarę a oni odzyskają spokój. Większość zamyka się w sobie coraz bardziej i wycofuje z życia klasy. Wszystko jeszcze dobrze, gdy poza klasą mają przyjaciół i rozumiejących rodziców. Jeśli nie to zostaje im samotność, bezradność, beznadziejność, ucieczka od rzeczywistości poprzez depresję, próby samobójcze, sekty, nieformalne grupy rówieśnicze.
Przeważnie, gdy w klasie pojawia się temat dokuczania, przemocy psychicznej to można usłyszeć następujące, dość typowe wypowiedzi uczniów:
– u nas nikt nikogo nie prześladuje, to przecież żarty
– wszyscy się dobrze bawią, a „Tomek” jest po prostu przewrażliwiony
– czasami trochę sobie używamy na „ Tomku”, ale to tylko zabawa, on sam się z tego śmieje
– „Tomek” sam jest sobie winien, bo się tak przechwala, podlizuje nauczycielom, uważa się za lepszego od nas, przecież to kujon.
Ofiara ma problem ze stanowczym i konsekwentnym stawianiem granic. Boi się również mówić o swoich uczuciach. Niestety czasami także pogardza innymi, dając im odczuć, że są gorsi, przez co negatywnie nastawia do siebie klasę i w co niektórych uruchamia chęć odegrania się.
Już po tych paru zdaniach na temat pełnionych ról i prezentowanych postaw widać, że rola nauczyciela nie jest łatwa. Tym bardziej jego sytuację utrudnia fakt, że program nauczania jest bardzo napięty a materiał do przerobienia od jakiegoś czasu jest najważniejszy w szkole.
Ważniejszy od ucznia.
Kiedy sami uzyskamy większe zrozumienie i czucie tego problemu to teraz możemy pomóc zrozumieć to zjawisko uczniom. Zarówno tym, którzy są ofiarami i biernymi świadkami jak również oprawcom. Każda z tych grup wymaga indywidualnego kontaktu a potem wspólnej pracy. Gdy zrozumienie i poczucie problemu wzrośnie wtedy pojawia się czas na jasne określenia zasad, jakie mają panować w klasie czy szkole oraz na określenie konsekwencji, jakie pojawią się, gdy zasady zostaną złamane. Gdy do takiego naruszenia zasad dojdzie należy koniecznie wywiązać się z zapowiedzianych konsekwencji. W całym tym procesie przez cały czas trzeba pamiętać o szanowaniu godności osoby obojętnie, z kim byśmy nie pracowali. Gdy uświadomimy i wzmocnimy biernych i ofiary trzeba zaprosić ich do brania odpowiedzialności za atmosferę w klasie i do współtworzenia chcianych norm i wartości. Z czasem również i oprawcy zechcą do nas dołączyć wystarczy tylko wierzyć, że to możliwe, darzyć ich należytym szacunkiem oraz być konsekwentnym.
My wychowawcy, rodzice i nauczyciele
– przestańmy stygmatyzować i stosować różne formy przemocy,
– starajmy się zrozumieć i nie osądzać,
– nauczmy się rozwiązywać konflikty i rozmawiać,
– nie naruszajmy godności innych,
– znajdźmy czas dla dzieci i młodzieży,
– dajmy im odczuć, że są dla nas ważni i liczymy się z ich potrzebami
a i Oni zaczną tak żyć i tak traktować innych i siebie.

Dagmara i Darek

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s